Ulgi ZUS dla JDG w 2026 roku: warunki ulgi na start, 24 miesiące preferencji, Mały ZUS Plus i zgłoszenia przy zmianie sposobu rozliczania składek.
Ulga na start, składki preferencyjne i Mały ZUS Plus mogą obniżyć koszty prowadzenia JDG. Nie są jednak automatycznymi etapami dostępnymi dla każdej firmy. Przed zgłoszeniem sprawdź historię działalności, wcześniejsze zatrudnienie oraz pozostałe tytuły do ubezpieczeń.
Ulga na start: sześć miesięcy bez składek społecznych
Z ulgi może skorzystać osoba rozpoczynająca działalność po raz pierwszy albo po co najmniej 60 miesiącach kalendarzowych od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Ważny jest też warunek dotyczący byłego pracodawcy: nie możesz wykonywać dla niego tych samych czynności, które wykonywałeś jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Jeśli zaczynasz pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc wchodzi do sześciomiesięcznego okresu. Przy rozpoczęciu w trakcie miesiąca sześć miesięcy liczysz od następnego miesiąca. Przykładowo start 2 maja oznacza zakończenie ulgi 30 listopada, a start 1 maja — 31 października. Zawieszenie działalności nie wydłuża tego okresu.
W tym czasie nie opłacasz składek społecznych z działalności. Co do zasady pozostaje składka zdrowotna, zależna od formy opodatkowania i indywidualnej sytuacji.
Jak ulga wpływa na świadczenia?
Brak ubezpieczeń społecznych z tej działalności oznacza brak wynikających z nich świadczeń, np. zasiłku chorobowego czy macierzyńskiego. Nie oznacza to automatycznie utraty świadczeń z innego tytułu, np. równoległego zatrudnienia. Przed wyborem ulgi warto więc przeanalizować całą sytuację ubezpieczeniową, zwłaszcza plany związane z rodzicielstwem lub przerwą w pracy.
Składki preferencyjne: kolejne 24 miesiące
Po uldze na start, albo po rezygnacji z niej, możesz korzystać z preferencyjnej podstawy, jeśli spełniasz warunki. Podstawa składek społecznych nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Zdrowotną rozliczasz osobno.
Znaczenie mają brak prowadzenia innej pozarolniczej działalności w ostatnich 60 miesiącach przed rozpoczęciem firmy oraz ograniczenie dotyczące wykonywania tych samych czynności dla byłego pracodawcy. Sam fakt założenia nowej JDG nie przesądza o prawie do preferencji.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe wymaga odpowiedniego zgłoszenia. Nie należy utożsamiać jednej wpłaty z automatycznym prawem do każdego zasiłku — znaczenie mają warunki konkretnego świadczenia i okres ubezpieczenia.
Aktualne kwoty podstaw i składek znajdziesz w zestawieniu składek ZUS na 2026 rok.
Mały ZUS Plus: dochód, przychód i okres korzystania
Mały ZUS Plus dotyczy składek społecznych, a nie zdrowotnej. Podstawa zależy od dochodu z poprzedniego roku i mieści się w ustawowych granicach.
Do najważniejszych warunków należą:
- przychód z działalności w poprzednim roku nieprzekraczający 120 000 zł; przy działalności przez część roku limit obniża się proporcjonalnie;
- prowadzenie działalności w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni;
- brak prawa do składek preferencyjnych oraz spełnienie pozostałych warunków, w tym dotyczących byłego pracodawcy i innych rodzajów działalności.
To lista najważniejszych punktów do sprawdzenia, a nie pełny katalog wyłączeń. Sam przychód poniżej limitu nie wystarcza.
Od 2026 r. obowiązuje limit 36 miesięcy ulgi w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności. Pierwszy taki okres zaczyna się od miesiąca, w którym po grudniu 2025 r. rozpoczynasz korzystanie z ulgi. Nawet jeden dzień korzystania z ulgi lub prowadzenia działalności liczy się jako pełny miesiąc w odpowiednim limicie. Niewykorzystane miesiące nie przechodzą na następny okres.
Przy wcześniejszym korzystaniu z Małego ZUS Plus trzeba również sprawdzić przepisy przejściowe, w tym ewentualne dodatkowe miesiące związane z ulgą w 2023 r.
Co po zakończeniu ulgi?
Jeżeli nie masz prawa do obniżonej podstawy, standardowa minimalna podstawa składek społecznych wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Równoległy etat lub inne tytuły do ubezpieczeń mogą zmieniać zakres obowiązkowych składek. Dlatego określenie „duży ZUS” nie oznacza identycznego przelewu dla każdej osoby.
| Rozwiązanie | Okres | Składki społeczne |
|---|---|---|
| Ulga na start | 6 miesięcy, według zasad liczenia opisanych wyżej | Brak z działalności |
| Preferencja | 24 miesiące kalendarzowe | Podstawa co najmniej 30% płacy minimalnej |
| Mały ZUS Plus | 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy od 2026 r. | Podstawa zależna od dochodu |
| Zasady standardowe | Bez limitu czasu | Podstawa co najmniej 60% prognozowanego wynagrodzenia |
Składkę zdrowotną i uprawnienia do świadczeń sprawdzasz odrębnie dla każdego wariantu.
Jak przygotować zgłoszenie lub zmianę ulgi?
Przygotuj daty rozpoczęcia, zawieszenia i wznowienia działalności, historię kodów ZUS oraz informacje o pracy dla byłego pracodawcy. Przy Małym ZUS Plus potrzebne będą również przychód, dochód i liczba dni prowadzenia firmy w poprzednim roku.
Przed wysyłką sprawdź właściwy formularz ZUS ZUA lub ZZA, kod tytułu ubezpieczenia, datę objęcia ubezpieczeniami i termin zgłoszenia. Błędny dokument wymaga oceny i ewentualnej korekty. Przy Małym ZUS Plus nie zakładaj jednak, że spóźnione zgłoszenie zawsze można naprawić: ZUS wskazuje, że brak zgłoszenia w ustawowym terminie lub zgłoszenie z innym kodem właściwym dla działalności jest traktowane jako rezygnacja z ulgi. Przed zmianą kodu sprawdź skutki dla całego roku.
Jeśli potrzebujesz pomocy w rozliczeniach JDG, zobacz jak wygląda współpraca z księgowym online lub napisz w sprawie swojej działalności.