Przewodnik po ulgach w PIT za 2025 rok

System podatkowy w Polsce to skomplikowana struktura. Fundamentem rozliczeń na zasadach ogólnych pozostaje kwota wolna od podatku na poziomie 30 000 zł rocznie oraz próg podatkowy wynoszący 120 000 zł, powyżej którego stawka podatku wzrasta z 12% do 32%. W mojej codziennej pracy księgowego widzę, że poprawne korzystanie z katalogu ulg i odliczeń to absolutna podstawa do tego, aby nie przepłacać i rozliczyć się z urzędem skarbowym zgodnie ze stanem faktycznym.

Przedsiębiorcy często zapominają, że zmiana formy opodatkowania (np. przejście na ryczałt lub podatek liniowy) drastycznie zmienia ich prawo do korzystania z ulg. Poniżej przygotowałem dla Ciebie podsumowanie instrumentów podatkowych, uwzględniając ich limity, warunki oraz to, na jakich formularzach (PIT-37, PIT-36, PIT-36L, PIT-28) możesz je zastosować.

PIT-0 i wspólny limit przychodowy

Kluczowym elementem obecnych przepisów jest system zwolnień (tzw. pakiet PIT-0). W 2025 roku cztery główne preferencje są powiązane wspólnym limitem przychodowym, który wynosi 85 528 zł rocznie. Jeżeli w danym roku podatkowym możesz skorzystać z dwóch lub więcej ulg, zwolnieniu podlegają przychody do wysokości 85 528 zł.

Ulga dla młodych (do 26. roku życia)

Zasadniczym warunkiem jest Twój wiek – zwolnienie przysługuje do dnia 26. urodzin włącznie. Przychody uzyskane po tym dniu podlegają już opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

• Szczegółowe warunki: Zakres ulgi obejmuje przychody z pracy na etacie, umów zlecenia, praktyk absolwenckich, staży uczniowskich oraz zasiłku macierzyńskiego. Jeśli zarobisz więcej niż 85 528 zł, nadwyżka jest opodatkowana według skali, ale nadal przysługuje Ci kwota wolna (30 000 zł).
• Jakie formularze? Wyłącznie PIT-37 oraz PIT-36 (jeśli łączysz etat z innymi dochodami). Ulga ta nie dotyczy przychodów z umów o dzieło ani z własnej działalności gospodarczej. Osoba do 26. r.ż. prowadząca firmę na ryczałcie (PIT-28) lub liniówce (PIT-36L) nie skorzysta z tego zwolnienia dla przychodów firmowych.

Jeżeli osiągnięte przez Ciebie dochody w roku podatkowym objęte są w całości ulgą, nie masz obowiązku składania zeznania rocznego.

Ulga dla pracujących seniorów

Instrument ten ma na celu zachęcenie osób z uprawnieniami emerytalnymi do kontynuowania aktywności zawodowej.

• Szczegółowe warunki: Z ulgi mogą skorzystać kobiety po 60. roku życia oraz mężczyźni po 65. roku życia. Warunkiem koniecznym jest podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywanej pracy i faktyczne niepobieranie emerytury (ani renty rodzinnej). Uczulam tu na jeden szczegół: uzyskanie choćby jednej raty świadczenia emerytalnego w trakcie roku powoduje bezpowrotną utratę prawa do ulgi za kolejne miesiące.
• Jakie formularze? W przeciwieństwie do ulgi dla młodych, to zwolnienie obejmuje szerokie spektrum. Dotyczy etatów i zleceń (PIT-37), ale również działalności gospodarczej na skali (PIT-36), podatku liniowym (PIT-36L) oraz ryczałcie (PIT-28).

Ulga dla rodzin 4+

Preferencja dla rodziców, opiekunów prawnych i rodzin zastępczych wychowujących co najmniej czworo dzieci.

• Szczegółowe warunki: Limit 85 528 zł przysługuje każdemu z rodziców z osobna, co pozwala na zwolnienie dochodów obojga rodziców do łącznej kwoty 171 056 zł. Pod uwagę bierze się dzieci małoletnie, dzieci otrzymujące rentę socjalną (bez względu na wiek) oraz uczące się dzieci do 25. roku życia (pod warunkiem, że dorosłe uczące się dziecko nie zarobiło w 2025 r. więcej niż 22 546,92 zł). Prawo do ulgi masz nawet wtedy, gdy czwarte dziecko urodziło się 31 grudnia.
• Jakie formularze? Ulga obowiązuje na umowach o pracę/zlecenie (PIT-37) oraz w działalności gospodarczej niezależnie od formy: na skali (PIT-36), liniówce (PIT-36L) i ryczałcie (PIT-28).

Ulga na powrót

Przysługuje osobom, które przez co najmniej trzy lata kalendarzowe bezpośrednio poprzedzające rok powrotu nie posiadały w Polsce miejsca zamieszkania dla celów podatkowych.

• Szczegółowe warunki: Ze zwolnienia (limit 85 528 zł rocznie) można korzystać przez cztery kolejne lata podatkowe, licząc od roku powrotu lub roku następnego. Niezbędne jest udokumentowanie zagranicznej rezydencji podatkowej w wymaganym okresie (np. certyfikatem rezydencji).
• Jakie formularze? Przywilej ten obejmuje etaty (PIT-37) oraz działalność na skali (PIT-36), liniówce (PIT-36L) i ryczałcie (PIT-28).

Wsparcie rodziny i osób z niepełnosprawnościami

Ulga na dziecko (prorodzinna)

To odliczenie bezpośrednio od kwoty podatku, a nie od dochodu.

• Szczegółowe warunki: Przy jednym dziecku obowiązują surowe limity dochodowe rodziców: 112 000 zł rocznie łącznie dla małżonków (lub samotnego rodzica) oraz 56 000 zł dla osób niebędących w związku małżeńskim. Przy dwójce i więcej dzieci limity te znikają. Co ważne, jeśli zabraknie Ci podatku do odliczenia, urząd skarbowy zwróci Ci niewykorzystaną kwotę do limitu zapłaconych składek społecznych i zdrowotnych.

  UWAGA! Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych i za rok 2025 składasz roczne rozliczenie na formularzu PIT-28, a jednocześnie składasz również za ten rok rozliczenie na formularzu PIT-37, ponieważ np. pracowałeś na etacie, to przychodów z PIT-28 nie dodajesz do przychodów z etatu podczas ustalania prawa do skorzystania z ulgi prorodzinnej (nie są one brane pod uwagę do limitu).

  Przy ustalaniu limitu dochodu uprawniającego do skorzystania z ulgi bierze się pod uwagę:

  - dochody opodatkowane według skali podatkowej,

  - dochody z kapitałów pieniężnych (np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, akcji lub udziałów),

  - dochody opodatkowane 19% podatkiem liniowym.

• Jakie formularze? Tu pojawia się najczęstszy błąd początkujących przedsiębiorców. Ulgę prorodzinną rozliczysz wyłącznie na PIT-37 (etat/zlecenia) oraz PIT-36 (działalność na skali podatkowej). Przedsiębiorcy na podatku liniowym (PIT-36L) oraz na ryczałcie (PIT-28) bezpowrotnie tracą prawo do ulgi na dzieci z tytułu prowadzonych działalności (wyjątkiem jest sytuacja, gdy ryczałtowiec ma dodatkowo umowę o pracę – wtedy odlicza ulgę w PIT-37 od etatu).

Ulga rehabilitacyjna

To jedno z najbardziej rozbudowanych odliczeń w polskim systemie podatkowym. Adresatami są osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz podatnicy mający takie osoby na utrzymaniu (jeśli dochód osoby wspieranej nie przekroczył w 2025 r. kwoty 22 546,92 zł).

Jako księgowy zawsze uczulam moich klientów na dwie fundamentalne zasady tej ulgi. Po pierwsze: katalog wydatków jest zamknięty – odliczysz tylko to, co ustawa wymienia wprost. Po drugie: odliczasz tylko wkład własny. Jeśli wydatek został w całości lub w części sfinansowany ze środków PFRON, NFZ, zakładowego funduszu rehabilitacji czy ZFŚS, odliczasz jedynie różnicę, którą faktycznie pokryłeś z własnej kieszeni.

Wydatki dzielimy na dwie główne kategorie:

1. Wydatki nielimitowane (odliczasz pełną kwotę poniesionego wydatku) Są to zazwyczaj większe inwestycje i koszty specjalistyczne. Zaliczymy do nich m.in.:

• adaptację i wyposażenie mieszkań oraz przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
• zakup, naprawę lub najem wyrobów medycznych i indywidualnego sprzętu rehabilitacyjnego (z wyjątkiem zwykłego sprzętu AGD),
• opłacenie zabiegów rehabilitacyjnych oraz pobytu na turnusach rehabilitacyjnych, w zakładach opiekuńczo-leczniczych czy uzdrowiskach,
• opiekę pielęgniarską w domu (dla osób z I grupą inwalidztwa lub z chorobą przewlekłą uniemożliwiającą poruszanie się) oraz tłumacza języka migowego,
• odpłatne przejazdy transportem sanitarnym lub publicznym na turnusy i kolonie dla osób z niepełnosprawnościami.
• Uwaga: w ramach tej grupy nie odliczysz wydatków na pieluchomajtki czy podkłady.

2. Wydatki limitowane (ograniczone „górnym” limitem kwotowym)

• Używanie samochodu osobowego: do 2 280 zł rocznie. Warunkiem jest to, aby auto stanowiło własność lub współwłasność osoby z niepełnosprawnością (bądź osoby mającej ją na utrzymaniu).
• Wyroby medyczne chłonne: zakup pieluchomajtek, pieluch anatomicznych czy podkładów odliczysz maksymalnie do 2 280 zł rocznie.
• Przewodnik i pies asystujący: opłacenie przewodnika (dla osób niewidomych I lub II grupy oraz z niepełnosprawnością ruchową I grupy) oraz utrzymanie odpowiednio wyszkolonego psa asystującego to limit 2 280 zł rocznie na każdą z tych kategorii.
• Leki z apteki: to najczęściej stosowane odliczenie, ale wymagające matematyki. Odliczeniu podlega wyłącznie nadwyżka ponad 100 zł wydatków w danym miesiącu. Warunkiem bezwzględnym jest to, aby lekarz specjalista stwierdził (np. na zaświadczeniu lub w dokumentacji medycznej) konieczność stałego lub czasowego stosowania tych leków.

Jakie formularze? Ulgę tę odlicza się od dochodu na formularzach PIT-37 (etat/zlecenia) i PIT-36 (działalność na skali), ale również od przychodu na ryczałcie (PIT-28). Niestety, przepisy są bezlitosne dla przedsiębiorców, którzy wybrali podatek liniowy (PIT-36L) – oni w ogóle nie mogą z tej ulgi skorzystać w ramach rozliczania swojej firmy.

Ulga termomodernizacyjna

To niezwykle potężne narzędzie wsparcia dla właścicieli nieruchomości, ale jednocześnie wymagające skrupulatności w dokumentowaniu wydatków. Z ulgi skorzystasz, jeśli jesteś właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego (dotyczy to również domów w zabudowie szeregowej i bliźniaczej). W mojej praktyce księgowej zawsze uczulam: budynek musi być już oddany do użytku. Ustawodawca kategorycznie wyklucza z tej ulgi domy będące w budowie.

Limit odliczenia wynosi 53 000 zł i jest przypisany do podatnika, a nie do budynku. Oznacza to, że małżeństwo będące współwłaścicielami domu ma do dyspozycji łącznie 106 000 zł odliczenia.

Najważniejsze zasady i na co zwrócić uwagę

Zanim przejdziemy do tego, co można odliczyć, jako księgowy zwracam uwagę na pięć kluczowych warunków, których niespełnienie skutkuje utratą ulgi:

1. Czas na realizację: Przedsięwzięcie termomodernizacyjne musi zostać zakończone w ciągu 3 lat (licząc od końca roku podatkowego, w którym poniosłeś pierwszy wydatek). Jeśli nie zdążysz, będziesz musiał zwrócić ulgę, doliczając odliczone wcześniej kwoty do dochodu.
2. Dofinansowania (np. program "Czyste Powietrze"): Nie możesz odliczyć wydatków, które zostały Ci zrefundowane (np. ze środków WFOŚiGW) lub zaliczone do kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Odliczasz wyłącznie swój wkład własny.
3. Dokumentacja (faktury VAT): Prawo do ulgi udokumentujesz wyłącznie fakturą wystawioną przez czynnego podatnika VAT (podmiot, który nie korzysta ze zwolnienia z VAT). Zwykły rachunek od „nievatowca” dyskwalifikuje wydatek.
4. Rozliczenie w czasie: Jeśli Twoje dochody w danym roku są zbyt niskie, aby odliczyć całą pulę z faktur, nadwyżkę możesz odliczać w kolejnych latach – maksymalnie przez 6 lat od końca roku poniesienia pierwszego wydatku.
5. Uwaga na rok 2025: Pamiętaj, że z ulgi ostatecznie wyłączono kotły gazowe i olejowe.

Co można odliczyć?

Katalog dozwolonych materiałów, urządzeń i usług jest ściśle określony w odpowiednim rozporządzeniu. Podzieliłem go dla ułatwienia na dwie kategorie.

Materiały budowlane i urządzenia:

• docieplenie przegród budowlanych, płyt balkonowych, dachów, fundamentów (w tym systemy dociepleń i zabezpieczenia przed wilgocią),
• okna (w tym połaciowe), drzwi balkonowe, drzwi zewnętrzne, bramy garażowe oraz systemy montażowe,
• pompy ciepła, kolektory słoneczne, ogniwa fotowoltaiczne wraz z niezbędną infrastrukturą,
• magazyny energii i magazyny ciepła,
• węzły cieplne (z programatorem i automatyką pogodową),
• systemy wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperatory),
• systemy zarządzania energią (EMS),
• materiały wchodzące w skład instalacji ogrzewczej, ogrzewania elektrycznego oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej,
• przyłącza do sieci ciepłowniczej lub gazowej (wykorzystującej biogaz/biometan),
• kotły na biomasę (tylko te spełniające rygorystyczne wymogi unijnego ekoprojektu i pod warunkiem, że lokalna uchwała antysmogowa nie zakazuje ich eksploatacji).

Usługi (robocizna i ekspertyzy):

• montaż wszystkich wyżej wymienionych urządzeń (pomp ciepła, fotowoltaiki, okien, drzwi, ocieplenia itp.),
• demontaż starego źródła ciepła na paliwo stałe (tzw. kopciucha),
• uruchomienie i regulacja nowego źródła ciepła oraz równoważenie hydrauliczne instalacji,
• wykonanie audytu energetycznego budynku oraz analizy termograficznej,
• przygotowanie dokumentacji projektowej związanej z pracami,
• wykonanie ekspertyzy ornitologicznej i chiropterologicznej (badania obecności ptaków i nietoperzy, często wymagane przed ocieplaniem dachów i elewacji).

Jakie formularze?

To jedna z najbardziej wszechstronnych ulg w naszym systemie. Wykazujesz ją w załączniku PIT/O, a odliczenia dokonasz od dochodu (lub przychodu) na formularzach:

• PIT-37 (etaty, zlecenia, emerytury),
• PIT-36 (działalność gospodarcza na skali podatkowej),
• PIT-36L (działalność gospodarcza na 19% podatku liniowym),
• PIT-28 (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych).

Wpłaty emerytalne, darowizny i internet

Wpłaty na IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego)

Wpłaty dokonane na IKZE w danym roku kalendarzowym obniżają Twoją podstawę opodatkowania. Limity wpłat w 2025 roku wynoszą: 10 407,60 zł dla osób nieprowadzących działalności oraz 15 611,40 zł dla przedsiębiorców.

• Jakie formularze? Ulga w pełni dostępna na PIT-37, PIT-36, PIT-36L (liniowy) oraz PIT-28 (ryczałt).

Darowizny (krew, OPP, cele kultu religijnego)

Z odliczaniem darowizn wiążą się rygorystyczne zasady ewidencyjne. Z mojej perspektywy jako księgowego to właśnie braki w poprawnej dokumentacji najczęściej stają się powodem kwestionowania ulgi przez urząd skarbowy.

Większość standardowych darowizn podlega wspólnemu limitowi – możesz odliczyć łącznie maksymalnie 6% swojego dochodu (lub przychodu w przypadku ryczałtu). W tym limicie sumujesz przekazane środki na rzecz trzech głównych kategorii:

1. Honorowe krwiodawstwo

• Warunki: Odliczenie przysługuje za krew i osocze oddane bezpłatnie w stacjach krwiodawstwa. Za każdy oddany litr przysługuje odliczenie w wysokości 130 zł.
• Jak udokumentować: Niezbędne jest zaświadczenie z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) określające dokładną ilość oddanej krwi lub osocza w danym roku podatkowym.

2. Organizacje pożytku publicznego (OPP)

• Warunki: Dotyczy wpłat na fundacje, stowarzyszenia, hospicja czy schroniska realizujące cele pożytku publicznego. Zwracam uwagę na częsty błąd: darowizna musi być przekazana na konto uprawnionej organizacji (nawet jeśli wpłacasz na konkretne subkonto podopiecznego). Darowizny wpłacane na prywatne konta bankowe osób fizycznych (np. zbiórki organizowane bezpośrednio przez rodzinę) nie podlegają odliczeniu.
• Jak udokumentować: Dla darowizn pieniężnych absolutnym wymogiem jest dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego (potwierdzenie przelewu). Musi z niego jasno wynikać, kto wpłaca, do kogo trafiają środki i jaki jest cel przelewu (warto wpisać w tytule "Darowizna na cele...").

3. Cele kultu religijnego

• Warunki: Dotyczy wsparcia kościołów i związków wyznaniowych (np. na budowę, remont kościoła, wyposażenie czy działalność parafii).
• Jak udokumentować: Podobnie jak przy OPP – wymagany jest dowód wpłaty na rachunek bankowy parafii lub związku wyznaniowego (nie odliczysz pieniędzy wrzuconych do puszki czy na tacę, jeśli nie masz na to imiennego potwierdzenia bankowego).

Wyjątek – działalność charytatywno-opiekuńcza kościoła Jako ciekawostkę dodam, że w przepisach funkcjonuje również odliczenie na działalność charytatywno-opiekuńczą kościoła, które nie podlega limitowi 6% (można odliczyć darowiznę nawet do 100% dochodu). Wymaga ono jednak dodatkowych dokumentów: oprócz potwierdzenia przelewu, musisz posiadać pokwitowanie odbioru darowizny wystawione przez instytucję kościelną oraz, w ciągu dwóch lat, sprawozdanie od obdarowanego o dokładnym sposobie wydatkowania tych środków.

Jakie formularze? Wszystkie darowizny wykazujesz w załączniku PIT/O, a kwotę odliczasz w deklaracji głównej na formularzach:

• PIT-37 (etat, zlecenia, emerytury),
• PIT-36 (działalność gospodarcza na skali podatkowej),
• PIT-28 (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych).

Zdecydowanie przypominam przedsiębiorcom na podatku liniowym (PIT-36L), że nie mają oni prawa do odliczania żadnej z powyższych darowizn w swoim rocznym zeznaniu podatkowym.

Ulga na internet

Można z niej skorzystać wyłącznie w dwóch kolejno po sobie następujących latach podatkowych, jeśli nigdy wcześniej w życiu z niej nie korzystałeś. Limit wynosi 760 zł na osobę. Wymagana jest imienna faktura za usługę.

• Jakie formularze? Dostępna na PIT-37, PIT-36 (skala) oraz na ryczałcie (PIT-28). Niedostępna na podatku liniowym (PIT-36L).

Zestawienie: Którą ulgę odliczysz na swoim formularzu?

Dla ułatwienia przygotowałem zbiorczą tabelę pokazującą, jakie ulgi przysługują w zależności od wybranej formy rozliczenia (szczególnie ważne dla przedsiębiorców):

Podsumowanie z perspektywy księgowego

Rozliczenie podatku PIT za 2025 rok wymaga rzetelnego zgromadzenia dokumentacji, zwłaszcza jeśli łączysz różne formy zarobkowania. Jak widać powyżej, przejście z etatu lub działalności na skali podatkowej na ryczałt lub podatek liniowy wiąże się nie tylko ze zmianą stawki podatku, ale też z całkowitą utratą wielu przywilejów (jak ulga prorodzinna czy rozliczenie z małżonkiem na liniówce).

Często w mojej praktyce spotykam się z pytaniami o nietypowe stany faktyczne – np. niejasności przy uldze termomodernizacyjnej. W takich sytuacjach najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wystąpienie do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej lub konsultację z doradcą podatkowym. Zaznaczam jednak stanowczo: jako księgowy nie świadczę usług doradztwa podatkowego i nie przygotowuję wniosków o interpretacje (KIS). Moim zadaniem jest dbanie o to, aby Twoje bieżące księgi i deklaracje na podstawie dostarczonych dokumentów były prowadzone bezbłędnie.

Jeśli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w przygotowaniu prawidłowego rozliczenia rocznego lub bieżącym prowadzeniu księgowości Twojej firmy – zapraszam do kontaktu.