Rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok: ZUS DRA lub RCA, terminy w 2026 roku, skala, liniowy i ryczałt oraz wyliczenie dopłaty lub nadpłaty.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej porównuje składkę ustaloną za cały rok z sumą należnych składek miesięcznych. Samo zestawienie przelewów na rachunek ZUS nie zastępuje tego wyliczenia. Wpłaty i saldo konta trzeba uzgodnić osobno.
Ten poradnik dotyczy roku 2025 i terminów rozliczenia w 2026 r. Bieżące kwoty znajdziesz w poradniku o składkach ZUS na 2026 rok.
Kto składa rozliczenie roczne?
Obowiązek dotyczy przedsiębiorców podlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu, rozliczających działalność według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo ryczałtem. Zakończenie lub zawieszenie firmy w trakcie 2025 r. nie usuwa samo w sobie obowiązku rozliczenia.
Ważny wyjątek dotyczy stycznia 2026 r.: rozpoczęcie lub wznowienie działalności w tym miesiącu na zasadach ogólnych może wymagać rozliczenia za 2025 r. Także pełnoroczne zawieszenie w 2025 r. należy więc ocenić razem z sytuacją ze stycznia 2026 r.
Zasady te nie obejmują w identyczny sposób każdej osoby opłacającej zdrowotną, np. podatnika na karcie podatkowej czy osoby współpracującej.
DRA czy RCA i jakie terminy obowiązywały?
Rozliczenie za 2025 r. należało wykazać w dokumentach za kwiecień 2026 r.: w bloku XII ZUS DRA przy rozliczaniu wyłącznie siebie albo w bloku III.F ZUS RCA, gdy rozliczasz również inne osoby.
- 20 maja 2026 r. — termin złożenia dokumentów oraz dopłaty.
- 1 czerwca 2026 r. — termin wysłania wniosku RZS-R o zwrot nadpłaty.
- 3 sierpnia 2026 r. — termin zwrotu nadpłaty przez ZUS po spełnieniu warunków.
RZS-R udostępniony w eZUS wymagał sprawdzenia, podpisania i wysłania. Zaległości składkowe lub nienależnie pobrane świadczenia mogą wpływać na zwrot. Bez wniosku nadpłata podlega rozliczeniu na koncie do końca roku.
Skala i podatek liniowy: podstawa oraz minimum
Na skali składka wynosi 9% dochodu ustalonego dla celów zdrowotnej. Na podatku liniowym wynosi 4,9%, ale obowiązuje ustawowe minimum. Dochód do składki nie zawsze jest tożsamy z prostą różnicą wszystkich wpływów i wydatków na rachunku bankowym.
Za pełne 12 miesięcy roku składkowego od lutego 2025 r. do stycznia 2026 r. minimalna roczna podstawa wynosi 41 994 zł, a minimalna składka 3 779,46 zł. Przy krótszym okresie ubezpieczenia, zmianie opodatkowania lub zwolnieniach trzeba ustalić właściwą liczbę miesięcy i zasady rozliczenia.
Zapłaconych składek społecznych nie odejmuj ponownie, jeżeli zostały już uwzględnione w kosztach. Sprawdź też szczególne zasady dotyczące sprzedaży środków trwałych — nie każda kwota wykazana w rozliczeniu PIT automatycznie zwiększa podstawę zdrowotnej.
Przykład obliczeniowy — skala
przy prawidłowo ustalonej rocznej podstawie 100 000 zł składka wynosi 9 000 zł. Jeżeli suma należnych składek miesięcznych wyniosła 8 600 zł, dopłata to 400 zł. Założono pełny okres ubezpieczenia i brak szczególnych zwolnień.
Odliczenie w PIT to osobne rozliczenie
Na podatku liniowym zapłacone składki zdrowotne można rozliczyć w kosztach albo odliczyć od dochodu, bez podwójnego uwzględnienia tej samej kwoty. Łączny limit za 2025 r. wynosi 12 900 zł. Na skali nie przysługuje takie odliczenie. Ryczałt pozwala odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych, na zasadach właściwych dla tej formy.
Więcej o różnicach podatkowych przeczytasz w poradniku PIT-36 i PIT-36L za 2025 rok.
Ryczałt: próg roczny i zaokrąglenia
W 2025 r. miesięczne składki dla poszczególnych progów wynosiły:
| Przychód uwzględniany przy ustalaniu progu | Składka miesięczna |
|---|---|
| Do 60 000 zł włącznie | 461,66 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł włącznie | 769,43 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 1 384,97 zł |
Próg roczny ustalasz z uwzględnieniem właściwych pomniejszeń, m.in. o opłacone składki społeczne. Wyższy próg może oznaczać dopłatę za wcześniejsze miesiące objęte rozliczeniem, a nie tylko za miesiąc jego przekroczenia.
Nie licz składki rocznej przez proste pomnożenie zaokrąglonej składki miesięcznej. Najpierw ustala się roczną podstawę, następnie oblicza składkę. Przykładowo dla drugiego progu i 12 miesięcy: 8 549,18 zł × 12 = 102 590,16 zł podstawy; 9% tej kwoty daje 9 233,11 zł. Tymczasem 12 × 769,43 zł to 9 233,16 zł. Różnica 5 groszy wynika z zaokrągleń.
Metoda uproszczona nie wyklucza dopłaty
Przy spełnieniu warunków przedsiębiorca na ryczałcie może ustalać miesięczną składkę na podstawie przychodu z poprzedniego roku. Ułatwia to planowanie miesięcznych obciążeń, ale nie gwarantuje braku dopłaty. Rozliczenie roczne nadal opiera się na przychodzie roku rozliczanego. Jeżeli wynikający z niego próg jest wyższy, trzeba rozliczyć różnicę.
Co przygotować do sprawdzenia rozliczenia?
- Zestawienie dochodu albo przychodu wraz z korektami i informacją o sprzedaży majątku.
- Okresy ubezpieczenia, zawieszeń i stosowane formy opodatkowania.
- Deklaracje miesięczne oraz ich korekty — do ustalenia sumy składek należnych.
- Saldo i wpłaty w eZUS oraz dokumenty dotyczące zwrotu.
Jeśli wracasz do rozliczenia już po terminie, sprawdź zakres dopuszczalnej korekty i stan dokumentów na koncie. Nie składaj ponownie identycznego rozliczenia tylko dlatego, że oczekiwany zwrot nie pojawił się na rachunku.
W ramach księgowości online dla JDG pomagam uporządkować dokumenty i rozliczenia firmy. Skontaktuj się ze mną, podając formę opodatkowania oraz okres, którego dotyczy pytanie.