Jako księgowy doskonale rozumiem, co jest jedną z największych obaw nowych przedsiębiorców: składki ZUS i wybór dostępnych ulg. Wielu moich klientów, zanim zaczęliśmy współpracę, czuło się zagubionych w gąszczu przepisów. "Ulga na Start", "ZUS Preferencyjny", "Mały ZUS Plus" – co to właściwie oznacza? Co ważniejsze, jak przez te etapy przejść poprawnie, aby nie stracić prawa do ulgi lub, co gorsza, nie pozbawić się dostępu do świadczeń?
Ten artykuł to "mapa drogowa" ulg ZUS dla JDG.
Etap 1: Ulga na Start (pierwsze 6 miesięcy)
To pierwsza, fundamentalna ulga dla startujących firm.
Dla kogo? Dla osoby, która zakłada działalność po raz pierwszy lub ponownie, ale po przerwie trwającej co najmniej 60 miesięcy (5 lat) od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia.
Jak długo? Przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych.
Wskazówka:
Jeśli zarejestrujesz firmę np. 2 maja, pierwszy pełny miesiąc ulgi liczy się od czerwca, a ulga trwa do końca listopada. Jeśli zaczniesz 1 maja, maj jest już liczony jako pierwszy miesiąc.
Co płacisz? Jesteś zwolniony ze składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe). Opłacasz obowiązkowo tylko składkę na ubezpieczenie zdrowotne (liczoną według Twojej formy opodatkowania).
🛑 PUŁAPKA: Ulga na Start to kompromis, a nie "darmowy ZUS"
To najważniejszy punkt, który musisz zrozumieć. Powszechnym błędem jest myślenie, że to "darmowy ZUS". To ryzykowny kompromis.
Nieopłacanie składek społecznych (w tym dobrowolnej chorobowej) oznacza całkowity brak prawa do świadczeń z tych ubezpieczeń. W trakcie Ulgi na Start NIE OTRZYMASZ:
- Zasiłku chorobowego (gdy jesteś na L4)
- Zasiłku macierzyńskiego (po urodzeniu dziecka)
- Zasiłku ojcowskiego
- Zasiłku opiekuńczego (na opiekę nad chorym dzieckiem)
Dla osób planujących w najbliższym czasie powiększenie rodziny (zarówno zasiłek macierzyński, jak i ojcowski) start na tej uldze jest finansowo niekorzystny. Dla osoby z problemami zdrowotnymi, brak L4 oznacza brak dochodu w razie choroby.
Etap 2: ZUS Preferencyjny (kolejne 24 miesiące)
Po zakończeniu Ulgi na Start (lub jeśli z niej świadomie zrezygnujesz), możesz wejść na ścieżkę "preferencyjnego ZUS".
Jak długo? Przez 24 pełne miesiące kalendarzowe.
Co płacisz?
- Składki na ubezpieczenia społeczne liczone od obniżonej podstawy (30% minimalnego wynagrodzenia).
- Pełną składkę zdrowotną (liczoną wg zasad Twojej formy opodatkowania).
Kluczowa korzyść: na tym etapie możesz już (i zazwyczaj warto) zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, aby nabyć prawo do świadczeń (L4, macierzyński, ojcowski).
Etap 3: Mały ZUS Plus (MZ+) (maksymalnie 36 miesięcy)
Po zakończeniu 2,5 roku ulg (6 miesięcy Start + 24 miesięcy Preferencji), niektórzy przedsiębiorcy mogą skorzystać z kolejnego wsparcia.
Dla kogo? Główny warunek: Twój roczny przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł. Uwaga: nie można z niej skorzystać w pierwszym roku działalności.
Jak długo? Maksymalnie przez 36 miesięcy.
Co płacisz?
- Podstawa składek społecznych jest uzależniona od Twojego dochodu (nie jest to już stała, niska kwota).
- Pełną składkę zdrowotną.
Etap 4: Pełny (Duży) ZUS
Po wyczerpaniu wszystkich ulg (lub jeśli nie spełniasz do nich warunków), przechodzisz na "duży ZUS".
Co płacisz?
- Składki społeczne liczone od podstawy wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
- Pełną składkę zdrowotną.
Podsumowanie ulg ZUS w tabeli:
| Etap Ulgi | Czas trwania | Składki społeczne | Składka zdrowotna | Dostęp do świadczeń* |
|---|---|---|---|---|
| Ulga na Start | 6 pełnych miesięcy | BRAK | TAK (wg formy opodatkowania) | NIE |
| ZUS Preferencyjny | 24 pełne miesiące | TAK (od 30% min. wynagr.) | TAK (wg formy opodatkowania) | TAK (po opłaceniu skł. chorobowej) |
| Mały ZUS Plus | Max. 36 miesięcy | TAK (zależne od dochodu) | TAK (wg formy opodatkowania) | TAK (po opłaceniu skł. chorobowej) |
| Duży ZUS | Bez limitu | TAK (od 60% śr. wynagr.) | TAK (wg formy opodatkowania) | TAK (po opłaceniu skł. chorobowej) |
* zasiłek chorobowy (L4), zasiłek macierzyński, zasiłek ojcowski
Jak mogę Ci pomóc? Poprawność to podstawa
Jak widzisz, chronologia ulg ZUS jest skomplikowana. Błąd przy rejestracji w CEIDG – na przykład omyłkowe zgłoszenie się do pełnych składek społecznych (ZUS ZUA zamiast ZUS ZZA) – jest traktowane jako dobrowolna rezygnacja z Ulgi na Start. Inny błąd to korzystanie z ulgi, do której nie ma się prawa (np. brak przerwy 60 miesięcy), co skutkuje koniecznością zapłaty zaległych składek z odsetkami.
Moja rola jako Twojego księgowego polega na zapewnieniu, że Twoje zgłoszenia są POPRAWNE.
Nie musisz być ekspertem od kodów ZUS. Skup się na rozwijaniu firmy, a ja osobiście dopilnuję, by Twoje zgłoszenia, wyrejestrowania i miesięczne deklaracje były złożone zgodnie z przepisami i w terminie.
👉 Napisz do mnie lub zadzwoń. Omówimy, jak mogę wesprzeć Cię w rzetelnym prowadzeniu księgowości i pilnowaniu Twoich spraw urzędowych.